Zapraszamy na wystawę Ewy Szlachetki-Depak pt. “Międzyświaty” w BWA Sandomierz. Wernisaż zaplanowany jest na 10 lipca 2026 r. o godzinie 17:00 w Galerii BWA przy ul. Rynek 11 w Sandomierzu. Podczas wernisażu odbędzie się performance REZONANSE. Na Rynku w Sandomierzu stanie instalacja. Wystawa będzie otwarta do 9 sierpnia 2026 roku.
O wystawie
Realizacja wystawy “Międzyświaty” związana jest z badaniami autorki prowadzonymi w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, którą reprezentuje jako doktorantka Szkoły Doktorskiej. W ramach projektu doktorskiego rozwija badania
naukowo-artystyczne, dotyczące aktualizacji porcelanowej litofanii oraz procesu ujawniania obrazu poprzez światło. Wystawa prezentowana jest w Biurze Wystaw Artystycznych w Sandomierzu, instytucji od pięćdziesięciu lat promującej sztukę współczesną i wspierającej rozwój życia artystycznego regionu.
Istotnym fundamentem projektu jest również wieloletnia współpraca z Polskimi Fabrykami Porcelany „Ćmielów” i „Chodzież” S.A., trwająca od 2010 roku. Jako jedna z artystek współpracujących, Ewa Szlachetka-Depak realizuje eksperymenty technologiczne i rozwija autorskie rozwiązania w zakresie porcelany oraz techniki litofanii. Patronat medialny nad wystawą objęło branżowe czasopismo „Szkło i Ceramika”, od lat dokumentujące i popularyzujące osiągnięcia współczesnej ceramiki oraz szkła artystycznego.
Partnerem wystawy jest Pilkington Polska, należący do międzynarodowej Grupy NSG – jednego z największych na świecie producentów szkła dla architektury, motoryzacji i zastosowań specjalistycznych. Firma przygotowuje szklane elementy instalacji,
stanowiące integralną część prezentowanych realizacji. Partnerem technicznym wystawy jest HSK LEDY, firma specjalizująca się w
nowoczesnych systemach oświetleniowych. Wspiera projekt poprzez opracowanie i wykonanie rozwiązań służących podświetleniu porcelanowych litofanii, dzięki czemu światło staje się aktywnym elementem kompozycji i współtworzy doświadczenie odbiorcy.
Idea wystawy „Międzyświaty”
Tam, gdzie przyszłość zamienia się w przeszłość, gdzie światło przechodzi w mrok, a granice pomiędzy niebem i ziemią, mikrocząsteczką i wszechświatem, dźwiękiem i ciszą, życiem i śmiercią stają się płynne – pojawia się przestrzeń „pomiędzy”. To
właśnie w tej przestrzeni sytuują się Międzyświaty – jako stany przejścia, przenikania i nieustannej transformacji. Cykl prac odnoszących się do pojęcia: “Międzyświaty”, prezentowanych na wystawie, wyrasta z wcześniejszych realizacji artystycznych, których początkiem była rzeźba „Brama Światów”, a kontynuacją instalacja „Granice Światów”. Stanowią one element
szerszego procesu twórczego określanego przez artystkę jako Formy Bio-Logiczne – struktury inspirowane naturalną logiką procesów życia, jego rytmami, sieciami i zależnościami, które również obecne są w ekspozycji. Prezentowany dorobek rozwija się równolegle z badaniami naukowo-artystycznymi prowadzonymi przez Ewę Szlechetkę-Depak w Szkole Doktorskiej Akademii Sztuk
Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie. Istotnym punktem odniesienia jest także jej praktyka ceramiczna, wiedza sytuowana w ciele, ucieleśniona, zakorzeniona w materii ziemi oraz gliny – medium obecnym w jej doświadczeniu od dzieciństwa. Ważną rolę odgrywa tu również rodzinne dziedzictwo artystyczne: twórczość Romana Szlachetki, artysty związanego z Sandomierzem oraz Polskimi Fabrykami Porcelany „Ćmielów” i „Chodzież”, gdzie realizował idee ponownego odkrywania litofanii.
Technika litofanii – w której obraz ujawnia się dopiero poprzez światło – polega na tym, że po podświetleniu cieńsze miejsca stają się jaśniejsze, a grubsze ciemniejsze. Powstaje wzór, rysunek lub obraz, w zależności od sposobu formowania reliefu w porcelanowej płytce. Technika ta staje się jednym z kluczowych narzędzi tej praktyki. Porcelana, jako jedyny rodzaj ceramiki posiadający właściwości przeświecalne, pozwala na ujawnianie subtelnych relacji pomiędzy światłem a materią. W tym sensie litofania nie jest jedynie techniką zdobniczą, lecz procesem odsłaniania tego, co ukryte. Artystka bada to zagadnienie zarówno w wymiarze historycznym, muzealnym, jak i eksperymentalnym. Istotnym obszarem badań pozostaje również relacja między światłem a dźwiękiem. Porcelanowe obiekty, w zależności od swojej formy i struktury, generują subtelne brzmienia, które stają się przedmiotem dalszych eksperymentów. W ten sposób „Międzyświaty” sytuują się pomiędzy obrazem, materią i dźwiękiem – jako przestrzeń wielozmysłowego doświadczenia.
Ważnym kontekstem jest także działalność edukacyjna artystki, prowadzona od wielu lat. Wspólne uczestnictwo w procesie tworzenia ceramiki staje się doświadczeniem nie tylko artystycznym, ale również społecznym i psychofizycznym, wzmacniającym relacje oraz uważność na materię i proces. Relacje międzyludzkie rozumiane są tu jako kolejne „międzyświaty” – przestrzenie spotkania i wymiany. „Międzyświaty” są pojęciem pojemnym – kontynuacją wcześniejszych cykli takich jak „Formy Bio-Logiczne” czy „Ślady Relacji”. Odnoszą się do stanów przejścia i obecności tego, co niewidzialne, lecz odczuwalne. To przestrzeń, w której ujawnia się zarówno porządek natury, jak i doświadczenie człowieka zanurzonego w materii, świetle i czasie.
O artystce
Doktorantka Szkoły Doktorskiej Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, gdzie prowadzi badania artystyczne poświęcone aktualizacji porcelanowej litofanii. Absolwentka Wydziału Rzeźby tej samej uczelni. Studia magisterskie ukończyła,
uzyskując dyplom w Pracowni Rzeźby w Ceramice, zrealizowany z wykorzystaniem zaplecza technologicznego Zakładów Wyrobów Kamionkowych „Marywil” w Suchedniowie. Ukończyła Studium Pedagogiczne w zakresie Edukacji Artystycznej przy Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Wcześniej studiowała na Wydziale Fizjoterapii Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, a edukację średnią ukończyła w I Liceum Ogólnokształcącym im. Aleksandra Patkowskiego w Sandomierzu.
Zajmuje się rzeźbą, designem oraz edukacją. Tworzy ceramiczne unikatowe obiekty rzeźbiarskie oraz instalacje. Jest członkinią Stowarzyszenia Ceramika Bez Granic, Związku Polskich Artystów Plastyków Okręgu Krakowskiego oraz Stowarzyszenia Artystów Ceramików KERAMOS. Od 2010 roku współpracuje z Polskimi Fabrykami Porcelany „Ćmielów” i „Chodzież” S.A., realizując indywidualne pobyty twórcze i rozwijając autorskie koncepcje form ceramicznych w masie porcelanowej, ze szczególnym uwzględnieniem techniki litofanii. Pracuje twórczo w autorskim Litofania Studio Ceramiki w Krakowie – siedzibie Fundacji Litofania im. Romana Szlachetki, której jest współzałożycielką. Prowadzi warsztaty ceramiczne dla dorosłych w Centrum Kultury Podgórza w Krakowie oraz od 2019 roku popularyzuje wiedzę o porcelanowej litofanii poprzez warsztaty organizowane w instytucjach kultury i we własnej pracowni.